Peç tehnologiýasy | Aýlanýan peçiň umumy näsazlyklarynyň sebäpleri we näsazlyklaryny çözmek (1)

1. Gyzyl peç kerpiçiniň ýykylmagy
Sebäbi:
(1) Aýlanýan peçiň daşky örtügi gowy asylmadyk mahaly.
(2) Silindr gyzdyrylyp, deformasiýa sezewar bolupdyr, içki diwary bolsa deň däl.
(3) Peçiň içki örtügi ýokary hilli däl ýa-da inçe geýilenden soň bellenen möhletde çalşyrylmaýar.
(4) Aýlanýan peç silindriniň merkezi çyzygy göni däl; tigir kemeri we ýastykçasy düýpli ýyrtylýar we aralyk gaty uly bolanda silindriň radial deformasiýalary artýar.

Kynçylyklary çözmek usuly:
(1) Partlama işini we kalsinasiýa operasiýasyny güýçlendirip bolýar.
(2) Tigir kemeriniň we ot açýan zolagyň golaýyndaky ýastykçanyň arasyndaky boşlugy berk gözegçilikde saklaň. Boşluk gaty uly bolanda, ýastykçany wagtynda çalşyrmaly ýa-da ýastykçalar bilen sazlamaly. Ýastykçalaryň arasyndaky uzak möhletli hereketiň döremeginiň öňüni almak we aşynmagy azaltmak üçin, tigir kemeriniň we ýastykçanyň arasyna ýaglaýjy maddalar goşulmaly.
(3) Peçiň işleýän wagtynda togtadylandygyna göz ýetiriň we aýlanýan peçiň aşa deformasiýaly silindrini wagtynda abatlaň ýa-da çalşyň;
(4) Silindriň merkezi çyzygynyň yzygiderli kalibrini düzediň we goldaw tigiriniň ýagdaýyny sazlaň;
(5) Peçleriň ýokary hilli örtüklerini saýlaň, inkrustasiýa hilini ýokarlandyryň, peçleriň örtükleriniň ulanylyş siklini berk gözegçilikde saklaň, kerpiçleriň galyňlygyny wagtynda barlaň we köne peçleriň örtüklerini wagtynda çalşyň.

2. Destek tigiriniň waly döwüldi
Sebäpler:
(1) Daýanç tigir bilen walyň arasyndaky gabat gelme akyla sygmaýar. Daýanç tigir bilen walyň arasyndaky päsgelçilik, adatça, walyň diametriniň 0,6-dan 1/1000-e çenli bolýar, bu bolsa daýanç tigir bilen walyň boşalmazlygyny üpjün edýär. Şeýle-de bolsa, bu päsgelçilik gatnaşygy walyň daýanç tigir deşiginiň ujunda kiçelmegine sebäp bolup, dartgynlylygyň jemlenmegine getirýär. Walyň şu ýerde döwüljekdigini göz öňüne getirmek kyn däl we bu şeýle.
(2) Ýadawlyk döwülmesi. Daýanç tigiriň çylşyrymly güýji sebäpli, eger daýanç tigir we wal bir bitewi hökmünde seredilse, walyň egilme we kesme stresi daýanç tigir deşiginiň ujunyň degişli böleginde iň uly bolýar. Bu bölek üýtgeýän ýükleriň täsiri astynda ýadawlyga meýilli, şonuň üçin döwülme daýanç tigir bilen walyň arasyndaky birleşmäniň ujunda hem ýüze çykmalydyr.
(3) Önümçilik kemçilikleri Rolikli wal, adatça, polat külçeleri ýa-da tegelek polat bilen ýasalyp, işlenilmeli we ýylylyk bilen işlenmeli. Ortada kemçilikler ýüze çykyp, polat külçesindäki hapaçylyklar, döwüji böcekleriň derisi we ş.m. ýaly kemçilikler ýüze çykmasa, ýylylyk bilen işlenilende mikro çatlaklar peýda bolýar. Bu kemçilikler diňe bir walyň göterijilik ukybyny çäklendirmek bilen çäklenmän, eýsem stres konsentrasiýasyna hem sebäp bolýar. Çeşme hökmünde, çatlak giňelenden soň, döwülme hökman bolýar.
(4) Temperatura stresi ýa-da nädogry güýç Aýlanýan peçiň uly plitkasynyň gyzdyrylmagy köp duş gelýän näsazlykdyr. Eger işleme we tehniki hyzmat nädogry bolsa, rulon walynda ýüzde ýaryklaryň döremegine sebäp bolmak aňsat. Uly plitka gyzanda, walyň temperaturasy örän ýokary bolmaly. Şu wagt, wal çalt sowadylsa, walyň içki sowadyşynyň haýal bolmagy sebäpli, çalt kiçelýän walyň ýüzi diňe uly kiçelme stresini ýaryklardan çykaryp biler. Şu wagt, ýüzde ýaryklar stres konsentrasiýasyny döreder. Üýtgeşik stres täsiri astynda, ýaryk aýlaw boýunça giňelip, belli bir derejä ýetende, döwüler. Şol bir zat rulondaky artykmaç güýç üçin hem şeýle. Mysal üçin, nädogry sazlama walda ýa-da walyň belli bir böleginde artykmaç güýç döredýär, bu bolsa rulon walynyň döwülmegine sebäp bolup biler.

Çykarmak usuly:
(1) Daýanç tigir we wal goşulýan ýerde dürli päsgelçilik mukdary ulanylýar. Daýanç tigir bilen walyň arasyndaky päsgelçilik mukdary uly bolany üçin, daýanç tigiriň içki deşiginiň ujy gyzgyn oturdylandan, sowadylandan we berkiden soň, wal bu ýerde kiçelýär we dartgynlyk konsentrasiýasy gaty uly bolýar. Şonuň üçin, dizaýn, önümçilik we gurnama prosesinde, daýanç tigiriň içki deşiginiň iki ujundaky päsgelçilik mukdary (takmynan 100 mm aralygy) boýnuň gatlamagynyň öňüni almak üçin içerden daşary tarap kem-kemden azaldylýar. Boýnuň gatlamagynyň öňüni almak ýa-da azaltmak üçin kemeldilen mukdary ortaky päsgel mukdarynyň üçden birinden ýarymyna çenli kem-kemden azaldyp bolýar.
(2) Kemçilikleri aradan aýyrmak üçin toplumlaýyn kemçilikleri anyklamak. Kemçilikler şaftyň göterijilik ukybyny peselder we stres konsentrasiýasyna sebäp bolar, bu bolsa köplenç döwülme hadysalaryna sebäp bolýar. Zyýany uly we oňa çynlakaý çemeleşilmelidir. Daýanç tigir şafty üçin kemçilikleri öňünden tapmaly. Mysal üçin, işlemezden öň, material saýlanyşy barlanmaly we hiç hili problema döretmeýän materiallar saýlanmaly däl; kemçilikleri aradan aýyrmak, şaftyň içki hilini üpjün etmek we şol bir wagtyň özünde şaftyň işleniş takyklygyny üpjün etmek, ýaryk çeşmelerini we stres konsentrasiýa çeşmelerini aradan aýyrmak üçin işleniş wagtynda kemçilikleri anyklamak hem geçirilmelidir.
(3) Goşmaça ýükleri azaltmak üçin peçiň dogry sazlanmagy. Birnäçe rolikli wallar peçiň tutuş agramyny rolikler arkaly goldaýar. Ýük örän uly. Gurnama ýa-da tehniki hyzmat düzgünleşdirmesi nädogry bolsa, eksentrik ýük ýüze çykar. Peçiň merkezi çyzygyndan uzaklyk deň bolmadyk ýagdaýynda, belli bir rolik aşa köp güýç täsir eder; rolikiň oklary peçiň merkezi çyzygy bilen parallel bolmadyk ýagdaýynda, walyň bir tarapyndaky güýç artar. Nädogry aşa köp güýç uly podşipnigiň gyzmagyna sebäp bolar, şeýle hem walyň belli bir nokadynda uly dartgynlyk sebäpli walyň zeper ýetmegine sebäp bolar. Şonuň üçin goşmaça ýükleriň öňüni almak ýa-da azaltmak we peçiň ýeňil işlemegi üçin peçiň tehniki hyzmatyna we sazlanmagyna çynlakaý çemeleşilmelidir. Tehniki hyzmat prosesinde walda ot açmagyň we kebşirlemegiň öňüni alyň, şeýle hem walyň zeper ýetmegini azaltmak üçin walyň žalyňy žalyň bilen žalyň etmäň.
(4) Iş wagtynda gyzgyn şafty çalt sowatmaň. Peçiň işlemegi wagtynda uly podşipnik käbir sebäplere görä gyzdyrmaga sebäp bolar. Häzirki wagtda önümçilik ýitgilerini azaltmak üçin käbir enjamlar köplenç çalt sowatmagy ulanýarlar, bu bolsa şaftyň ýüzünde kiçi çatlaklaryň döremegine sebäp bolup biler, şonuň üçin çalt sowatmagyň öňüni almak üçin haýal sowatmagy ulanmaly.